...voor de zorgvrager en hulpverlener.

Als er iets met je gezondheid aan de hand is, heb je de hulp van een arts of een andere deskundige nodig. Je vertrouwt je toe aan zijn of haar zorg. In dit hoofdstuk gaan we in op de rechten en plichten van de zorgvragers en op het klacht- en tuchtrecht.

1. Wet op de geneeskundige behandelingsovereenkomst (WGBO)
Om de positie van de zorgvrager te versterken zijn de patiëntenrechten vastgelegd in de Wet op de Geneeskundige Behandelingsovereenkomst (WGBO). Deze wet regelt de relatie tussen de zorgvrager en de hulpverlener. De wet is op 1 april 1995 in werking getreden. De wet maakt geen verschil tussen reguliere behandelaars of behandelaars in de natuurlijke gezondheidszorg.
In dit hoofdstuk geven we een overzicht van de belangrijkste rechten en plichten die in de WGBO zijn vastgelegd.

a. Rechten zorgvrager
Een hulpverlener moet in begrijpelijke taal informatie geven over
• de ziekte of aandoening
• de aard van de voorgestelde behandeling of onderzoek
• andere behandelingsmogelijkheden
• de gevolgen of de eventuele risico's van de behandeling of het onderzoek
• de medicijnen en eventuele bijwerkingen.
De zorgvrager moet hiermee een weloverwogen beslissing kunnen nemen wat er precies gaat gebeuren.

b. Toestemmingsvereiste
De zorgvrager heeft informatie nodig om toestemming te kunnen geven voor een bepaalde behandeling. Uiteindelijk beslist de zorgvrager zelf of hij of zij al of niet door de hulpverlener wordt behandeld. Als de zorgvrager niet in staat is toestemming te geven, mag in acute situaties worden behandeld zonder dat die toestemming wordt gegeven.

c. Het medisch dossier en het recht op inzage
De hulpverlener is verplicht een dossier bij te houden. Hierin staan alle gegevens die betrekking hebben op de gegeven behandeling. De zorgvrager heeft recht op inzage in zijn dossier, met uitzondering van de gegevens die niet over hem- of haarzelf gaan. De zorgvrager kan op zijn/haar verzoek een kopie krijgen van zijn/haar dossier of een gedeelte daarvan. De hulpverlener mag daar een redelijke vergoeding voor vragen. De gegevens moeten minimaal acht jaar worden bewaard. Na die tijd mag de hulpverlener ze vernietigen. De zorgvrager moet er vanuit kunnen gaan dat alles wat hij of zij met de hulpverlener bespreekt geheim blijft. De hulpverleners hebben geheimhoudingsplicht en moeten vertrouwelijk met de gegevens van de zorgvrager omgaan.
Hoewel niet verplicht, is het gewenst dat de persoonsregistratie van de zorgvragers bij het College Bescherming Persoonsgegevens (CBP) is aangemeld. Het reglement voor de persoonsregistratie dient voor ieder ter inzage te worden gelegd op het adres waar de praktijk wordt uitgeoefend. Dit geldt in ieder geval als de persoonsregistratie digitaal wordt bijgehouden.

d. Plichten zorgvrager
De zorgvrager heeft niet alleen rechten maar ook plichten. Hij moet de hulpverlener duidelijk en volledig informeren, zodat deze een goede diagnose kan stellen en een deskundige behandeling kan geven. De zorgvrager dient binnen redelijke grenzen de adviezen van de hulpverlener op te volgen en de hulpverlener daarvoor een vergoeding betalen.

e. Rechten en plichten hulpverlener
Een hulpverlener heeft het recht om zijn eigen beslissingen te nemen. Hij hoeft niet zonder meer te doen wat de zorgvrager hem vraagt. Zijn eigen deskundigheid en overtuiging spelen daarbij een grote rol. Als een hulpverlener van mening is dat een bepaalde behandeling medisch niet noodzakelijk is, mag hij weigeren deze uit te voeren.
De belangrijkste plicht van de hulpverlener is het verlenen van goede zorg.